Ngũ tâm phiền nhiệt – hai lòng bàn tay, bàn chân nóng ấm

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Ngũ tâm phiền nhiệt là chỉ hai lòng bàn tay, bàn chân phát nhiệt và tự cảm thấy vùng ngực phiền nhiệt trong khi thân nhiệt thăng cao. Cũng có trường hợp có chứng trạng hư phiền phát nhiệt mà thân nhiệt không thăng cao. Nghịch điều luận-sách Tố vấn có câu “Âm khí ít mà dương khí thịnh cho nên nhiệt mà phiền đầy” và “Âm hư sinh nội nhiệt”, xếp phiền với nhiệt là … Xem tiếp

Béo bệu (phì bạng) – Chẩn đoán bệnh Đông y

Khái niệm Phì bạng là chỉ thể trạng mập mạp vượt hơn người bình thường, thường kiêm các chứng trạng đầu choáng, yếu sức, biếng nói, lười cử động và đoản hơi… Sách Nội kinh có ghi “Phì quý nhân”; sách Kim quỹ yếu lược có ghi “Cơ phu thịnh”. Còn như sách Tạp bệnh nguyên lưu tê chúc – Quyển 16 thì ghi là “Hoàng bạn” là chỉ “Trùng với thực tích gây nên”, lấy đặc điểm bệnh biến có đặc trưng là mặt vàng bệu sưng to, so … Xem tiếp

Phiền táo (Tâm phiền nhiệt không yên) – Triệu chứng bệnh Đông y

Khái niệm Phiền táo là chỉ chứng trạng Tâm phiền nhiệt không yên, chân tay vật vã không yên. Chứng này xuất xứ từ sách Nội kinh. Tố vấn – Chí chân yếu đại luận gọi là “Táo phiền”. Các sách Thương hàn luận, Kim quỹ yếu lược và các y thư đời sau như Thiên kim phương, Hà Gian lục thư, Đông Viên thập thư, Chứng trị chuẩn thằng… đều ghi chép chứng này, có thể thấy chứng này trong các bệnh nội thương, ngoại cảm thường do hỏa … Xem tiếp

Râu tóc bạc sớm (Thiểu bạch đầu) – Triệu chứng bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Râu tóc bạc sớm là chỉ chứng trạng người còn ở tuổi thanh thiếu niên hoặc trung niên mà râu tóc bạc sớm, tục gọi là “Thiểu bạch đầu”. Trung niên thấy tóc bạc chút ít (muối tiêu), người già tóc bạc là hiện tượng sinh lý bình thường. Chứng Bạch đầu phong phát sinh ở ven chân tóc và bệnh ở bì phu thấy có từng mảng tóc trắng đều không thuộc phạm vi thảo … Xem tiếp

Miệng khát – Triệu chứng bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Chứng Miệng khát trong các sách y thư cổ điển có các tên như “Khẩu can”, “Khẩu táo”, “Khẩu thiệt can táo”, “Tư thủy”, “Dục ẩm thủy”, “Đại khát”, “Phiền khát”, “Đại khát dẫn ẩm”. Nhưng nói đúng ra thì các chứng “Khẩu can”, “Khẩu táo” và “Khẩu khát” không giống hẳn nhau: “Khẩu can”, “Khẩu táo” phần nhiều là chỉ tân dịch ở bên trong bất túc, không nhất định phải yêu cầu uống nước … Xem tiếp

Đầu lưỡi có cảm giác tê dại – Triệu chứng bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Đầu lưỡi có cảm giác tê dại gọi là “Thiệt ma” (tê lưỡi), cũng có khi cùng xuất hiện với chứng Lưỡi cứng (thiệt cường). Tê lưỡi vốn là chỉ đơn thuần đầu lưỡi tê không biết đau, nếu lại kiêm cả chứng trạng lưỡi cứng thì gọi là “Thiệt tý” Trong các y thư cận đại đem hai chứng này gọi lẫn lộn hoặc gọi chung như sách Trung y lâm chứng bị yếu thì … Xem tiếp

Răng lung lay – Chẩn đoán phân biệt Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Răng trồi lung lay cũng gọi là Răng lung lay. Mạch của Thủ Dương minh đi vào hàm răng dưới. Mạch của Túc Dương minh đi vào hàm răng trên. Răng là bộ phận thừa của xương nhờ vào sự nuôi dưỡng của chân răng cho nên răng lung lay có quan hệ chặt chẽ với mạch của Thủ Túc Dương minh và Thận. Chứng Răng trồi lung lay có trường hợp xuất hiện sau khi … Xem tiếp

Đau vai (gân xương và quanh hớp vai)

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Gân xương và chu vi khớp vai bị đau nhức gọi là chứng Đau vai. Vùng sau vai bị đau thường liên quan đến bả vai là lưng gọi là đau vai lưng. Đau vai ảnh hưởng đến hoạt động của chi trên, nhất là vùng khủy tay gọi là chứng đau vai và cánh tay. Vì đều có những biểu hiện lâm sàng chủ yếu là đau vai, còn đau ở các bộ vị khác … Xem tiếp

Lưng cảm giác như buộc thừng – Triệu chứng bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Quanh lưng như bị buộc thừng gọi là chứng Lưng như buộc thừng. Lưng như bị buộc thừng là một biểu hiện lâm sàng, bệnh ở Đái mạch. Sách Thẩm thị tôn sinh thư viết: “Đái mạch vòng ngang quanh lưng, giống như buộc đai cho nên thắt được 12 Kinh mạch và bẩy mạch thuộc Kỳ kinh”. Cho nên trên lâm sàng, bệnh thuộc 12 chính kinh và Kỳ kinh đều có thể ảnh hưởng … Xem tiếp

Buồn nôn (ố tâm) – Chẩn đoán bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Ố Tâm là một chứng trạng muốn thể mà không thổ được, muốn nhịn cũng không xong. Mục Ố Tâm sách Chư bệnh nguyên hậu luận viết: “Trong Tam nhộn nhạo muốn mửa, gọi là ố tâm“, Tạp chứng mô sách Cảnh Nhạc toàn thư viết: “Tuy gọi là ố Tâm mà thực ra là bệnh ở Vị khẩu chứ không phải là bệnh ở Tâm”. Ố Tâm với Ái khí (y), Can ẩu (uế), Ách … Xem tiếp

Chứng Lạnh bụng – Chẩn đoán bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Lạnh bụng là chỉ tự cảm giác bên trong bên ngoài bụng mát lạnh. Chứng này trong Linh khu – Sư truyền gọi là “Phúc trung hàn” và “Tề hạ bì hàn”. Mục Phúc mãn hàn sán túc thực bệnh mạch chứng trị – Kim quỹ yếu lược lại gọi là “Đỗ trung hàn”, Sách Trung y lâm chứng bị yếu gọi là “Phúc bì hàn”. Phân biệt Chứng hậu thường gặp Lạnh bụng do Tỳ … Xem tiếp

Ban đêm tiểu tiện nhiều lần – Chẩn đoán bệnh Đông y

Mục lục Khái niệm Phân biệt Phân tích Trích dẫn y văn Khái niệm Ban đêm tiểu tiện nhiều lần là chỉ chứng trạng số lần và số lượng tiểu tiện nhiều về ban đêm. Nói chung số lần ban đêm tiểu tiện từ 2 đến 3 lần trở lên hoặc lượng nước tiểu vượt quá một phần tư lượng ban ngày hoặc thậm chí số lượng nước tiểu ban đêm sấp sỉ với ban ngày. Ban ngày tiểu tiện bình thường chỉ có ban đêm tiểu tiện nhiều hơn … Xem tiếp

Vai trò của ông bố trong chăm sóc trẻ em

Trong cuốn sách nào viết về trẻ em, chúng ta cũng đều gặp nhiều từ MẸ hơn các từ khác. Đó là lẽ đương nhiên vì người mẹ có vai trò chủ chốt đối với đứa con : người mẹ mang thai, chờ đợi ngày ra đời của đứa con, sinh nở, nuôi con bằng bầu sữa của mình… Trong thời gian đầu, người mẹ có nhiều điều kiện và thời gian ở gần con hơn người bố. Nhưng trong những ngày tiếp theo, người bố cũng có thể góp … Xem tiếp

Phòng trị viêm phổi cầu khuẩn hình chùm nho

Viêm phổi cầu khuẩn hình chùm nho màu vàng gây nên. Bệnh này phần lớn phát ở chứng bại huyết cầu khuẩn hình chuỗi nho. Cầu khuẩn hình chuỗi nho nguy hại đối với cơ thể  quyết định bởi sức gây bệnh của vi khuẩn và cả chức năng miễn dịch của cơ thể con người. Phần lớn thường thấy trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi hay bị. Triệu chứng lâm sàng Trước khi phát bệnh., đường hô hấp trên đã bị cảm nhiễm, hoặc trên da nổi mụn làm … Xem tiếp

Bệnh tưa miệng ở trẻ em và điều trị hiệu quả

Bệnh tưa là một loại bệnh vòm miệng có tính truyền nhiễm, do loại khuẩn tràng hạt màu trắng gây nên, bệnh nhi phần lớn thấy ở trẻ mới sinh dinh dưỡng không tốt, bị ỉa chảy, sử dụng lâu dài kháng sinh, hoặc vòm miệng không sạch. Vì ở trên niêm mạc của vòm miệng, có rất nhiều giả mạc màu trắng, giống như những bông tuyết rơi rụng, cho nên cũng gọi là “miệng tuyêt”. Bệnh tưa (viêm vòm áp tơ) có thể phát sinh ở vị trí … Xem tiếp